Użytkownik
Hasło


Lekcje
FAQ


Lekcja 15

Czytam książkę

zdania z dopełnieniem - partykuła を

 
 

W tym rozdziale zajmiemy się japońskimi zdaniami prostymi i omówimy zdania z dopełnieniem.
! Wszystkie zdania japońskie kończą się zawsze orzeczeniem, jak w prostym przykładzie:
Watashi-wa ikimasu. (Ja) idę.
skracanym często do:
Ikimasu. (Idę)

Kontekst sytuacyjny pozwala na opuszczanie podmiotów logicznych w zdaniu. W potocznej japońszczyźnie zdania bez podmiotów zdarzają się bardzo często. Wystarczy wykonać gest, ruch ręką lub w jakikolwiek inny sposób dać do zrozumienia naszemu rozmówcy, o kim mówimy, a podmioty w zdaniu często stają się niepotrzebne.

! Czasowniki nie odmieniają się według osób i występują w danym trybie i czasie zawsze w jednakowej postaci orzeczenia:
Watashi-wa nemasu. (Ja) śpię.
Anata-wa nemasu. (Ty) śpisz.
Kare-wa nemasu. On śpi.
Watashitachi-wa nemasu. (My) śpimy ..itd.

! Pytanie japońskie zawsze kończy się partykułą pytajną – ka (か):
Kare-wa nemasu-ka? (wymawiaj: nemaska) Czy on śpi?
Gakusei-wa benkyō-shimasu-ka? Czy student się uczy?

Uwaga: w języku japońskim rzeczowniki nie mają wykładnika liczby, toteż napotykamy często trudności w tłumaczeniu zdań japońskich na język polski. Należy, gdy to jest możliwe, wnioskować z kontekstu, czy podmiot zdania lepiej podać w liczbie pojedynczej czy mnogiej. Na przykład powyższe pytanie można przetłumaczyć także jako:
Czy studenci się uczą?

! Przeczenie końcówki fleksyjnej – masu przybiera formę – masen. Zatem zdanie zaprzeczone będzie następujące:

Gakusei-wa benkyō-shimasen. Studenci nie uczą się.

Podsumowując: czasownikowa ugrzeczniająca końcówka fleksyjna – masu przybiera następujące postaci w czasie teraźniejszym:

oznajmująca

pytająca

przecząca

pyt.- przecz.

- masu

- masu-ka

- masen

- masen-ka

Dotąd ćwiczyliśmy formy czasownikowe tylko na przykładzie prostych
zdań, składających się z podmiotu i orzeczenia. Co się dzieje, gdy do takiego zdania wstawia się dopełnienie? W języku polskim wszystkie rzeczowniki występujące w zdaniach (podmioty czy dopełnienia) odmieniają się według deklinacji (i to trzech rodzajów! oraz liczby pojedynczej i mnogiej). W języku japońskim nie ma odmiany rzeczownika. Zamiast deklinacji posługujemy się partykułami – cząstkami, które nadają częściom zdania właściwy charakter. I tak na przykład partykuła podmiotowa –wa stoi przy rzeczowniku (choć nie tylko, ale wtedy w innej funkcji) nadając mu charakter podmiotu w mianowniku (kto? co?). Kolejną partykułą, którą poznamy będzie – (w)o (wymawiana i zapisywana często jako „-o”) zapisywana znakiem hiragany . Jest to cząstka, która stoi zawsze przy dopełnieniu (odpowiednik polskiego biernika: kogo?, co?). Pamiętając o tym, że podmiot występuje najczęściej na początku i zazwyczaj z partykułą は、 że orzeczenie jest zawsze na końcu zdania japońskiego, a dopełnienie musi być zestawione z partykułą を, zbudujmy zdanie:

(Ja) Czytam książkę. Watashi-wa hon-o yomimasu.
わたしはほんをよみます。
私は本を読みます。
Czy (ty) czytasz książkę? Anata-wa hon-o yomimasu-ka?
あなたはほんをよみますか。
あなたは本を読みますか。
On nie czyta książki.   Kare-wa hon-o yomimasen.
かれはほんをよみません。
彼は本を読みません。
Czy ona nie czyta książki? Kanojo-wa hon-o yomimasen-ka?
かのじょはほんをよみませんか。
彼女は本を読みませんか。

 

Nie wszystkie czasowniki japońskie wymagają partykuły dopełnieniowej を. Bywają takie (na szczęście nieliczne), które zamiast niej w miejscu dopełnienia wymagają innych partykuł jak np. が, に lub と. Dlatego ucząc się nowych czasowników, należy jednocześnie sprawdzić w słowniku, z jakimi partykułami one występują. Na przykład:

wakaru (が) – rozumieć
Watashi-wa eigo-ga wakarimasu. (Rozumiem, znam język angielski)
わたしはえいごがわかります。
私は英語がわかります。。
(zdanie: Watashi-wa eigo-o wakarimasu – jest błędne!)

au (に、と) – spotykać
Watashi-wa kare-ni (lub -to) aimasu. (Spotykam go)
わたしはかれに(と)あいます。
私は彼に会います。
(zdanie: Watashi-wa kare-o aimasu – jest błędne!)
(W przypadku czasownika „au” partykuła –ni nadaje znaczeniu charakter spotkania przypadkowego, natknięcia się na kogoś; natomiast partykuła –to oznacza celowe, umówione spotkanie lub częste spotykanie się z kimś.)

Czasem zdarza się, że czasowniki, które w języku polskim wymagają innego przypadka niż biernik, w języku japońskim regularnie łączą się z tradycyjną partykułą –o. Trzeba zwracać uwagę na partykuły i pamiętać je, żeby w swoich próbach mówienia po japońsku nie tworzyć polonizmów. Przykładem takich czasowników są między innymi:
matsu (を) - czekać
Watashi-wa tomodachi-o machimasu. (Czekam na kolegę.)
わたしはともだちをまちます。
私は友達を待ちます。
tetsudau (を) – pomagać
Watashi-wa haha-no shigoto-o tetsudaimasu. (Pomagam w pracy mamie.)
わたしはははのしごとをてつだいます。
私は母の仕事を手伝います。

Copyright PJWSTK © 2006 by Piotr Werocy