Użytkownik
Hasło


Lekcje
FAQ


Lekcja 17

W zeszłym miesiącu kupiłem komputer

czas przeszły czasowników

 
 

W języku japońskim są właściwie tylko dwa czasy: czas teraźniejszo – przyszły, który juz poznaliśmy, oraz czas przeszły. Podobnie jak w języku polskim, także w języku japońskim czas teraźniejszy może odnosić się do czynności, które są zaplanowane i mają odbyć się w przyszłości, np.:

„Jutro idę do kina.”
Ashita eigakan-ni ikimasu.
あしたえいがかんにいきます。
あした映画館に行きます。
„W przyszłym roku kupię samochód.”
Rainen kuruma-o kaimasu.
らいねんくるまをかいます。
来年車を買います。
Czas przeszły czasowników zakończonych uniwersalną końcówką fleksyjną –masu przybiera formy: –mashita (wymawiaj: maśta) dla trybu oznajmującego, - mashita-ka (wymawiaj: maśtaka) dla formy pytajnej, oraz – masendeshita dla przeczenia.

Końcówka czasownikowa –masu w czasie przeszłym

oznajmująca

pytająca

przecząca

pytająco-przecząca

-mashita

-mashita-ka

-masendeshita

-masendeshita-ka

Zanim przystąpimy do przykładów zdań, zapamiętajmy przydatne określenia czasu takie jak:
kyō - dzisiaj
kinō - wczoraj
asa - rano
kesa - dzisiaj rano (zazwyczaj, gdy zdanie dotyczy czynności wykonanej)
asatte –pojutrze
ototoi - przedwczoraj
konshū – w tym tygodniu
senshū - w zeszłym tygodniu
raishū – w przyszłym tygodniu
kongetsu – w tym miesiącu
sengetsu - w zeszłym miesiącu
raigetsu – w przyszłym miesiącu
kotoshi – w tym roku
kyonen - w zeszłym roku
rainen – w przyszłym roku
gozen – przed południem
gogo – po południu
(2)nenmae – (2) lata temu

  1. Kinō sensei-ni aimashita.

きのうせんせいにあいました。
きのう先生に会いました。
„Wczoraj spotkałem się z profesorem.”

2) Senshū umi-ni ikimashita.
せんしゅううみにいきました。
先週海に行きました。
„W zeszłym tygodniu pojechałem nad morze.”

3) Sengetsu konpyūta-o kaimashita.
せんげコンピュータをかいました。
先月コンピュータを買いました。
„W zeszłym miesiącu kupiłem komputer.”

4) Kyonen Nihon-ni ikimashita-ka?
きょねんにほんにいきましたか。
去年日本に行きましたか。
„Czy w zeszłym roku pojechałeś do Japonii?”

5) Kinō nani-o shimashita-ka?
きのうなにをしましたか。
きのう何をしましたか。
„Co wczoraj robiłeś?”

6) Kinō nani-mo shimasendeshita.
きのうなにもしませんでした。
きのう何もしませんでした。
„Wczoraj nic nie robiłem.”

7) Kesa asagohan-o tabemasendeshita.
けさあさごはんをたべませんでした。
今朝朝ご飯を食べませんでした。
„Dzisiaj rano nie jadłem śniadania.”

! Proszę zwrócić uwagę na zdania przeczone, w których ptajniki (kto?, co?, kiedy? gdzie? itd.) występują z partykułą – mo, nabierając cechy ogólnego zaprzeczenia (nikt, nic, nigdy, nigdzie itd.).

Watashi-wa nani-mo nomimasendeshita. „Niczego nie piłem.”
わたしはなにものみませんでした。
私は何も飲みませんでした。
Kinō nani-mo shimasendeshita. “Wczoraj nic nie robiłem.”
きのうなにもしませんでした。
きのう何もしませんでした。
Dare-mo imasendeshita. „Nikogo nie było.”
だれもいませんでした。
誰もいませんでした。
Kinō doko-mo ikimasendeshita. „Wczoraj nigdzie nie poszedłem.”
きのうどこもいきませんでした。
きのうどこも行きませんでした。

! Gdy do podobnych pytajników dołączy się partykułę –ka, nabierają wtedy charakteru pytajników ogólnych: nani-ka (coś), dare-ka (ktoś), doko-ka (gdzieś), itsu-ka (kiedyś) itp. Takie formy mają zastosowanie w zdaniach pytajnych oraz twierdzących (np.: „Gdzieś byłeś?”, „Coś widziałem.”, „Ktoś przyszedł.”) Oczywiście nie odnosi się to tylko do zdań w czasie przeszłym.
1-a) Kesa anata-wa nani-ka nomimashita-ka? „Czy rano coś piłeś?”
けさあなたはなにかのみましたか。
けさあなたは何か飲みましたか。
2-a) Kyō dare-ka kimashita. „Czy ktoś dzisiaj przyszedł.”
きょうだれかきました。
きょうだれか来ました。
3-a) Kinō kare-wa doko-ka ikimashita-ka? „Czy on gdzieś wczoraj
きのうかれはどこかいきましたか。 poszedł/pojechał?”
きのう彼はどこか行きましたか。
Porównajmy powyższe przykłady ze zdaniami, w których występują zwykłe formy pytajne z odpowiednimi partykułami.

1-b) Kesa anata-wa nani-o nomimashita-ka? „Co piłeś rano?”
けさあなたはなにをのみましたか。
今朝あなたは何を飲みましたか。
2-b) Kyō dare-ga kimashita-ka? „Kto dzisiaj przyszedł?”
きょうだれがきましたか。
今日だれが来ましたか。
3-b) Kinō kare-wa doko-ni ikimashita-ka? „Dokąd on wczoraj
きのうかれはどこにいきましたか。   poszedł/pojechał?”
きのう彼はどこに行きましたか。

 

Dla łącznika desu forma czasu przeszłego to: deshita. Forma pytajna to: deshita-ka, przeczenie zaś: ja arimasendeshita lub de-wa arimasendeshita.

 

Łącznik –desu w czasie przeszłym

oznajmująca

pytająca

przecząca

pytająco-przecząca

-deshita

-deshita-ka

-ja arimasendeshita

-ja arimasendeshita-ka

 

Kono hito-wa sensei desu. „On jest nauczycielem.”
このひとはせんせいです。
この人は先生です。
Kono hito -wa sensei deshita. „On był nauczycielem.”
このひとはせんせいでした。
この人は先生でした。
Kanojo-wa ii gakusei desu-ka? „Czy ona jest dobrą studentką?”
かのじょはいいがくせいですか。
彼女はいい学生ですか。
Kanojo-wa ii gakusei deshita. „Czy ona była dobrą studentką.”
かのじょはいいがくせいでしたか。
彼女はいい学生でしたか。
Kyō ii tenki ja arimasen. „Dzisiaj nie jest ładna pogoda”.
きょういいてんきじゃありません。
きょういい天気じゃありません。
Kinō ii tenki ja arimasendeshita. „Wczoraj nie była ładna pogoda”.
きのういいてんきじゃありませんでした。
きのういい天気じゃありませんでした。

Copyright PJWSTK © 2006 by Piotr Werocy