Użytkownik
Hasło


Lekcje
FAQ


Lekcja 2

Jestem Studentem

 
 

Wprowadzenie
Watashi, anata, kare i kanojo
-wa
-mo
Desu
Formy łącznika desu
Dialog
Słowniczek

Zacznijmy od najprostszych zdań orzecznikowych, czyli japońskiej konstrukcji zdania: A-wa B desu.

1. Anata-wa gakusei desu-ka? – Czy (ty) jesteś studentem?
あなたは がくせい ですか。
2. Hai, watashi-wa gakusei desu. – Tak,(ja) jestem studentem (studentką).
はい、わたしは がくせい です。
3. Kare-wa seito ja arimasen. On nie jest uczniem.
かれは せいと じゃありません。
4. Kanojo-mo seito ja arimasen. Ona też nie jest uczennicą.
かのじょも せいと じゃありません。
5. Anatagata-mo Nihonjin desu-ka? Czy (wy) też jesteście Japończykami?
あなたがたも にほんじん ですか。
6. Iie, watashitachi-wa Nihonjin ja arimasen. Nie, (my) nie jesteśmy Japończykami.
いいえ、わたしたちは にほんじん じゃありません。
7. Karera-wa kaishain desu. Oni są pracownikami (firmy).
かれらは かいしゃいん です。
8. Kanojotachi-wa Chūgokujin desu-ka? Czy one są Chinkami?
 かのじょたちは ちゅうごくじん ですか。

We wszystkich powyższych zdaniach zaprzeczonych użyto negacji „ja arimasen” (nie jestem, nie jesteś, nie jest itd.), albowiem obecnie w potocznej japońszczyźnie słychać tę właśnie formę. Niektórzy kursanci mogli mieć okazję usłyszeć czy przeczytać gdzieś inną, bardziej oficjalną formę negacji „de-wa arimasen”. Obydwie są poprawne, jednak częściej w mowie spotyka się skróconą konstrukcję: „ja arimasen”, w związku z tym to ona będzie głównie pojawiała się w tym kursie.

Watashi, anata, kare i kanojo są zaimkami osobowymi (1., 2., i 3. os. liczby pojedynczej), pełniącymi funkcję podmiotu w tych zdaniach. Odpowiadają na pytanie: kto? Można do nich dodać końcówkę – tachi, a otrzymamy zaimki osobowe liczby mnogiej: watashitachi, kanojotachi itd. Trzeba zwrócić uwagę na zaimki „wy” oraz „oni”. Możliwe jest utworzenie adekwatnej formy „anatatachi”, ale ze względu na to, że jej użycie jest ograniczone tylko do sytuacji, w których zwracamy się do osób młodszych, na niższym poziomie w hierarchii społecznej lub wobec np. członków rodziny – zaimek ten zastępowany jest oboczną formą: anatagata. W użyciu są także inne postaci zaimków osobowych, jak: kimitachi (wy – raczej do dzieci), kanojora (one), ale na początkowym etapie wystarczy zapamiętać te najbardziej regularne formy. Nie używa się zaś wcale formy „karetachi” – zamiast niej występuje „karera”.
Na dalszym etapie nauki okaże się, że zaimków osobowych nie używa się tak często. Zaimki pierwszej i drugiej osoby są najczęściej pomijane, zaś o osobach trzecich mówi się zazwyczaj „ano hito” (tamten człowiek) lub grzeczniej: „ano kata” (tamta osoba), w odniesieniu do dzieci zaś: „ano ko” (tamto dziecko).
Japończycy używają czasem także wielu innych form zaimków osobowych, które mają dużo węższy zakres użycia i nie przez wszystkich mogą być stosowane, np.: „boku” – ja (używane tylko przez mężczyzn), „atashi” – ja (używane przez młode kobiety tylko w formie mówionej), „watakushi” – ja (bardzo oficjalne), „ore” – ja (używane przez mężczyzn), „kimi” – ty (używane wobec osoby młodszej lub o niższej pozycji społecznej od mówcy - mężczyzny) itp. Nie poleca się ich jednak używać obcokrajowcom, ponieważ brzmiałyby w ich ustach nienaturalnie.
Najczęściej jednak zamiast zaimków osobowych Japończycy używają nazwisk lub, w bliższych z kimś związkach - imion. We wszystkich sytuacjach, gdy rozmawia się z osobami wyżej usytuowanymi w hierarchii społecznej, należy używać tytułów i nazw funkcji, które ktoś pełni, a nie zaimków osobowych czy nazwisk, czyli: Panie Doktorze, Panie Dyrektorze itp.

- wa jest cząstką, która może pełnić kilka funkcji w zdaniach japońskich. Na razie poznajemy ją, gdy stoi po podmiocie w zdaniu, dlatego w kursie będzie nazywana „partykułą podmiotu”. W transkrypcji łacińskiej najlepiej jest oddzielać wszystkie cząstki myślnikiem. W zapisie hiraganą należy pamiętać, że partykułę – wa (mimo, iż wymawiamy ją jak polskie ła) zawsze notuje się znakiem ha , nawet wtedy, gdy występuje w zaprzeczonej formie de-wa arimasen.
- mo jest także cząstką gramatyczną, która stoi po podmiocie. Tłumaczy się ją jako też i i jeśli jest potrzebna w zdaniu, występuje zamiast partykuły – wa (np.: watashi-mo – „ja też”).
W języku japońskim rzeczowniki są nieokreślone co do rodzaju gramatycznego ani liczby, stąd np. słowo gakusei może znaczyć: student, studentka, studenci, studentki w zależności od kontekstu zdania.
Przy okazji tego wyrazu można wytłumaczyć zasadę, zgodnie z którą „u” w środku wyrazu nie jest wymawiane. Jeśli zdarzą się obok siebie sylaby, w kórych rozpoczynające je spółgłoski są bezdźwięczne, to „u” pomiędzy nimi jest najczęściej pomijane w wymowie. I tak wyraz gakusei czytany jest jak: gaksee (dla przypomnienia: „ei” czyta się jako „ee”), a orzeczenie desu-ka jak: deska.
Desu – to twierdząca forma czasownika (łącznika) być. Desu występuje w konstrukcjach orzeczenia imiennego (np.: Jestem studentem, On jest chory itd.). Japońskie czasowniki nie odmieniają się według osób, toteż w zdaniach z różnymi podmiotami mają zawsze tę samą formę.
Czasownik pełniący funkcję orzeczenia w zdaniu japońskim musi być zawsze na końcu. W każdej formie i w każdym trybie zawsze kończy zdanie.
Pytanie japońskie otrzymuje się poprzez dodanie na końcu każdej formy czasownika partykuły pytającej – ka. Szyk całego zdania musi zostać zachowany.
Przykład:
Kare-wa Nihonjin desu. On jest Japończykiem.
Kare-wa Nihonjin desu-ka? Czy on jest Japończykiem?

Przeczenie łącznika desu przybiera długą postać ja arimasen (nie jestem, nie jesteś, nie jest, nie są... – jedna forma dla wszystkich osób gramatycznych) lub wspomniane wcześniej: de-wa arimasen.

Formy łącznika desu w zdaniach czasu teraźniejszego

oznajmująca

pytająca

przecząca

przecz. – pytaj.

desu

desu-ka?

ja arimasen

ja arimasen-ka?

Dialog
Tanaka:  Konnichi-wa. Hajimemashite.
こんにちは。はじめまして。
Hashimoto: Konnichi-wa
こんにちは。
Tanaka:  Watashi-wa Tanaka desu.
わたしは たなかです。 
Hashimoto: Hashimoto desu. Hajimemashite.
はしもと です。はじめまして。
Tanaka:  Yoroshiku onegaishimasu.
よろしく おねがいします。
Hashimoto: Tanaka-san-wa daigakusei desu-ka?
たなかさんは だいがくせい ですか。
Tanaka:  Hai, sō desu. Hashimoto-san-wa?
はい、そうです。はしもとさんは。 
Hashimoto: Watashi-wa daigakusei ja arimasen. Kōkōsei desu.
わたしは だいがくせい じゃありません。こうこうせい です。
Tanaka:  A, sō desu-ka?
あ、そうですか。

 

Słowniczek:
Konnichi-wa – dzień dobry
Hajimemashite – formułka powitania, którą można przetłumaczyć jako:
„miło mi Pana poznać”
Yoroshiku onegaishimasu – formułka grzecznościowa, którą można
przetłumaczyć jako „polecam się”
-san – Pan, Pani (honoryfikatywny sufiks doczepiany do nazwiska drugiej bądź trzeciej osoby; o sobie nigdy nie mówimy „Jestem Pan Tanaka” zatem japońskie zdanie: „Watashi-wa Tanaka-san desu” jest niepoprawne. Poprawną formą jest: „Watashi-wa Tanaka desu”).
A, sō desu-ka – dosł. Ach tak?

 

 

Copyright PJWSTK © 2006 by Piotr Werocy