Użytkownik
Hasło


Lekcje
FAQ


Lekcja 7

Ta książka jest ciekawa

Zaimki wskazujące (ten, ta, to ...)

 
 

Dialog

 Japońskie zaimki wskazujące, podobnie jak rzeczowniki, są nieokreślone co do rodzaju gramatycznego i liczby. Różne ich formy zależne są natomiast od miejsca położenia przedmiotu, lokalizacji osoby, którą wskazują w zdaniu. Podobnie do zaimków: kore, sore, are – można wybrać jedną z trzech postaci zaimka: kono (dla wskazania przedmiotu znajdującego się blisko mówcy), sono (dla wskazania podmiotu przy naszym rozmówcy) oraz ano (dla wskazania przedmiotu oddalonego od obydwu osób). O ile zaimki: „kore, sore , are” są formami pełniącymi funkcję podmiotu w zdaniu i łączą się z partykułą –wa, o tyle po zaimkach: „kono, sono, ano” musi wystąpić rzeczownik w charakterze podmiotu, a dopiero potem partykuła podmiotowa. Porównajmy kilka przykładów zdań i zwróćmy uwagę na te części zdania, które są w nich podmiotami. Następnie przyjrzyjmy się ich tłumaczeniom (w których znaczenie zaimków zostało oddane tylko jedną przykładową polską formą, ponieważ są one w tym miejscu mniej istotne).

Kore-wa omoshiroi hon desu. To jest ciekawa książka.
これは おもしろい ほん です。
Kono hon-wa omoshiroi desu. Ta książka jest ciekawa.
この ほんは おもしろい です。

Sore-wa furui uchi desu. To jest stary dom.
それは ふるい うち です。
Sono uchi-wa furui desu. Ten dom jest stary.
その うちは ふるい です。

Are-wa akai ringo desu. To jest czerwone jabłko.
あれは あかい りんご です。
Ano ringo-wa akai desu. Tamto jabłko jest czerwone.
あの りんごは あかい です。

Porównajmy, jak zachowują się obydwa typy zdań w konstrukcjach z zaprzeczonymi przymiotnikami, które znajdują się przed lub po rzeczowniku.

Kore-wa atarashii shinbun ja arimasen. To nie jest nowa gazeta.
これは あたらしい しんぶん じゃありません。
Kono shinbun-wa atarashiku nai desu. Ta gazeta nie jest nowa.
この しんぶんは あたらしくない です。

Sore-wa takai kimono ja arimasen. To nie jest drogie kimono.
それは たかい きもの じゃありません。
Sono kimono-wa takaku nai desu. To kimono nie jest drogie.
その きものは たかくない です。

Are-wa oishii mise ja arimasen. To nie jest dobra (smaczna)
あれは おいしい みせ じゃありません。 restauracja (sklep).
Ano mise-wa oishiku nai desu. Tamta restauracja nie jest
あの みせは おいしくない です。 dobra.

Pytajnikiem do zaimków wskazujących jest dono – który?

Dono hon-ga omoshiroi desu-ka? Która książka jest ciekawa?
どの ほんが おもしろい ですか。
Kono hon-ga omoshiroi desu. Ta książka jest ciekawa.
この ほんが おもしろい です。

Dono ie-ga anata-no ie desu-ka? Który dom jest twój?
どの いえが あなたの いえ ですか。
Ano ie-ga watashi-no ie desu. Tamten dom jest mój.
あの いえが わたしの いえ です。

 

Dialog

Uchida: コンピュータの べんきょうは どう ですか。
Konpyūta-no benkyō-wa dō desuka?
Nakata: そう ですね。むずかしい ですが、おもしろい です。
Sōdesu-ne. Muzukashii desu-ga, omoshiroi desu.
Uchida: そう ですか。 この パソコンは いい ですか。
Sō desu-ka? Kono pasokon-wa ii desu-ka?
Nakata: いいえ、あまり よく ない です。 そして ふるい です。
Iie, amari yoku nai desu. Soshite furui desu.
Uchida: そう ですか。
Sō desu-ka?

U: Jak to jest uczyć się informatyki?
N: Hm, ciężko (dosł. trudno), ale ciekawie.
U: Aha. Czy ten komputer jest dobry?
N: Nie, nie jest zbyt dobry. Na dodatek jest stary.
U: Aha, rozumiem.

W jednej z odpowiedzi pani/pana Nakaty w powyższym dialogu pojawiło się wyrażenie: Sō desu-ka? Jest to bardzo często używana przez Japończyków forma wyrażająca delikatne zdziwienie, zaskoczenie, przyjęcie do wiadomości czegoś, czego odbiorca nie był wcześniej świadomy lub z czym do końca się nie zgadza. Ważne jest, żeby pamiętać, że intonacja tego zdania musi opadać, mimo iż jego budowa (partkuła pytajna –ka) wskazuje na konstrukcję pytajną (pytania zaś zazwyczaj mają intonację unoszącą się)- Sō desu-ka? (↓) Możemy ją tłumaczyć, jako: Aha, rozumiem.
Gdy zmienimy końcową partykułę pytajną –ka na inną: -ne – zmieniamy radykalnie sens wypowiedzi. Sō desu-ne (→) z podtrzymaną intonacją na równym poziomie oznacza przytaknięcie, współczucie, zgodę odbiorcy z tym, co usłyszał od rozmówcy lub tak , jak w przykładzie dialogu jest typową formą „zapełnienia luki” w rozmowie, zdobycia czasu na zastanowienie się, co odpowiedzieć rozmówcy.

Jeśli chcemy zestawić dwa lub więcej „i-przymiotników” uzupełniających się czyli zgodnych co do określenia danego rzeczownika, to musimy pamiętać, że każdy z nich (oprócz finalnego) musi zamienić końcówkę –i na –kute (wymawianą kte z niemym u pomiędzy spółgłoskami bezdźwięcznymi).
Zatem: „młoda i piękna” to po japońsku: wakakute kirei
„duży i drogi” to po japońsku: ōkikute takai
Dotyczy to także zestawień „i-przymiotników” z „na-przymiotnikami”, ważne jest, aby „i-przymiotnik” pierwszej części określenia miał zawsze zamienioną końcówkę, jak np.:
„nowy i piękny” - atarashikute kirei
„szybki i sprawny (w czymś)” – hayakute jōzu

Inaczej sprawa się ma, gdy zestawiamy przymiotniki o przeciwnym, wykluczającym się znaczeniu, wtedy do „i-przymiotnika” w pierwszej częsci określenia dostawia się formę desu-ga znaczącą ale, np.:
„nowy ale nie dobry” – atarashii desu-ga yoku nai
„mały ale silny” – chiisai desu-ga tsuyoi
„młody ale chory” – wakai desu-ga byōki

Copyright PJWSTK © 2006 by Piotr Werocy